Ở nhiều công ty, giờ nghỉ trưa có một góc quen thuộc: vài người ngồi quanh bàn cờ tướng, người chơi, người xem, thỉnh thoảng rộ lên tiếng cười. Từ góc nhỏ đó tới một câu lạc bộ cờ tướng của công ty chỉ cần thêm một chút tổ chức. Làm tốt, câu lạc bộ giúp đồng nghiệp ở các phòng ban khác nhau quen biết nhau, có hoạt động lành mạnh ngoài giờ, và mang lại những giải nội bộ rất vui.
Bài này dành cho người muốn đứng ra lập câu lạc bộ, và cho bộ phận nhân sự muốn hỗ trợ.
Vì sao cờ tướng hợp với môi trường công ty
- Dễ bắt đầu: rất nhiều người Việt biết luật cờ tướng từ nhỏ.
- Ít tốn kém: vài bộ cờ, một góc bàn là đủ.
- Không cần không gian lớn: khác các môn thể thao cần sân bãi.
- Kết nối nhiều thế hệ: nhân viên trẻ và người làm lâu năm đều có thể chơi cùng.
- Ván ngắn phù hợp giờ nghỉ: một ván có giới hạn thời gian vừa khít giờ trưa.
Bước 1: Hỏi ý kiến và xin phép
Trước khi dựng bàn cờ ở phòng họp, hãy:
- Hỏi đồng nghiệp xem bao nhiêu người quan tâm. Một tin nhắn trên nhóm nội bộ là đủ.
- Trao đổi với quản lý hoặc bộ phận nhân sự: xin chỗ sinh hoạt, giờ giấc, và nếu được thì xin hỗ trợ dụng cụ hoặc giải thưởng nhỏ cho giải nội bộ.
- Nói rõ nguyên tắc không ảnh hưởng giờ làm. Đây là điều quản lý quan tâm nhất.
Nhiều công ty sẵn lòng hỗ trợ vì đây là hoạt động gắn kết nhân viên chi phí thấp.
Bước 2: Chọn giờ và chỗ
- Giờ nghỉ trưa: phổ biến nhất. Chơi ván có đồng hồ, mỗi bên vài phút, để kịp một hai ván.
- Sau giờ làm một buổi mỗi tuần: cho những ván dài hơn và giải nội bộ.
- Chỗ ngồi: phòng nghỉ, căng tin, góc sảnh — nơi không làm phiền người đang làm việc hoặc nghỉ ngơi.
Tránh sinh hoạt ở chỗ làm việc chung, vì tiếng bàn tán quanh ván cờ có thể làm phiền người khác.
Bước 3: Dụng cụ
- Vài bộ cờ — có thể thành viên góp, có thể công ty hỗ trợ.
- Đồng hồ cờ — rất nên có ở công ty, vì giúp ván cờ không kéo quá giờ nghỉ.
- Một tủ nhỏ hoặc hộp để cất dụng cụ gọn gàng.
Với nhóm làm việc ở nhiều địa điểm hoặc làm từ xa, có thể chơi online cùng nhau qua chơi online với người thật bằng link mời riêng.
Bước 4: Nguyên tắc giữ ranh giới với công việc
Đây là phần quyết định câu lạc bộ có sống lâu hay không:
- Chỉ chơi trong giờ nghỉ hoặc sau giờ làm. Hết giờ nghỉ là dừng, kể cả khi ván đang hay.
- Không chơi ăn tiền dưới bất kỳ hình thức nào.
- Không mang chuyện thắng thua vào công việc. Trên bàn cờ không có sếp, không có nhân viên — nhưng ra khỏi bàn cờ cũng không ai nhắc chuyện ai thua ai.
- Tôn trọng người không chơi: giữ yên lặng, dọn dẹp sạch sẽ.
Bước 5: Giải nội bộ
Giải nội bộ là "gia vị" giữ câu lạc bộ sôi nổi. Một vài gợi ý cho môi trường công ty:
- Nhịp giờ ngắn, để mỗi vòng gói gọn trong giờ nghỉ trưa hoặc một buổi chiều.
- Hệ Thuỵ Sĩ hoặc vòng tròn tuỳ số người; với ít người, vòng tròn công bằng nhất.
- Chia bảng theo trình độ nếu đông người, để người mới cũng có cơ hội.
- Giải thưởng tượng trưng: một chiếc cúp nhỏ, một bộ cờ đẹp. Giải thưởng lớn dễ biến cuộc chơi thành căng thẳng.
- Tổ chức theo quý hoặc vào dịp đặc biệt như cuối năm.
Xem hướng dẫn chi tiết ở tổ chức giải nội bộ câu lạc bộ cờ tướng.
Bước 6: Làm câu lạc bộ thú vị với cả người mới
Nhiều người muốn tham gia nhưng ngại vì "chơi kém". Để kéo họ vào:
- Buổi hướng dẫn cho người mới mỗi tháng một lần: ôn luật, vài nguyên tắc ra quân cơ bản.
- Ghép cặp có chủ đích: người mạnh chơi với người mới và giải thích nước đi.
- Bảng thế cờ tuần: một thế cờ đặt ở góc sinh hoạt, ai giải được thì ghi tên. Nhẹ nhàng, vui, không áp lực.
Bước 7: Kết nối rộng hơn
Khi câu lạc bộ đã ổn định:
- Giao lưu với câu lạc bộ cờ của công ty bạn hoặc đối tác.
- Tham gia giải phong trào ở địa phương với tư cách đội công ty.
- Mời gia đình nhân viên tham dự giải cuối năm — trẻ em rất thích xem bố mẹ đánh cờ.
Những vấn đề hay gặp
Ván cờ kéo quá giờ nghỉ
Dùng đồng hồ với thời gian ngắn. Nếu hết giờ nghỉ mà ván chưa xong, dừng và ghi lại thế cờ để chơi tiếp hôm sau, hoặc xử hoà.
Bàn tán ồn ào
Chọn chỗ tách biệt, và nhắc người xem giữ yên lặng. Bình luận để dành sau ván.
Chỉ vài người mạnh chơi với nhau
Luân phiên ghép cặp, có buổi dành cho người mới, và giải có bảng theo trình độ.
Người phụ trách chuyển công tác
Luôn có ít nhất hai người phụ trách. Ghi lại danh sách thành viên, lịch, nguyên tắc trong một tài liệu chung.
Câu hỏi thường gặp
Công ty nhỏ vài chục người có lập câu lạc bộ cờ được không?
Được. Ba bốn người yêu cờ là đủ sinh hoạt. Công ty nhỏ còn dễ tổ chức giải vòng tròn vì ít người.
Nên chơi cờ nhanh hay cờ chậm ở công ty?
Giờ nghỉ trưa hợp với cờ nhanh có đồng hồ. Nếu có buổi sau giờ làm, có thể chơi ván dài hơn.
Có nên có giải thưởng tiền mặt không?
Không nên. Giải thưởng tượng trưng giữ không khí vui vẻ, tránh căng thẳng và tránh hiểu nhầm là cá cược.
Làm sao thuyết phục quản lý ủng hộ?
Trình bày rõ: chi phí thấp, chỉ sinh hoạt ngoài giờ làm, giúp gắn kết nhân viên giữa các phòng ban. Đề xuất bắt đầu thử một quý rồi đánh giá.
Nhân viên làm từ xa có tham gia được không?
Được, qua chơi online bằng link mời riêng giữa đồng nghiệp. Giải nội bộ có thể tổ chức kết hợp trực tiếp và online.
