Cờ tướng có lẽ là môn cờ "đời thường" nhất ở Việt Nam: bàn cờ ở vỉa hè, ở quán nước, ở sân nhà văn hoá. Vậy mà khi muốn tìm một câu lạc bộ để chơi đều đặn với những người nghiêm túc hơn, nhiều người lại không biết bắt đầu từ đâu. Lý do là phần lớn câu lạc bộ cờ tướng hoạt động nhờ vài người tâm huyết, không có trang web, không có biển hiệu nổi bật. Chúng có mặt — chỉ cần biết chỗ tìm và cách hỏi.
Những nơi nên tìm
Nhà văn hoá phường, xã, trung tâm văn hoá thể thao
Đây là nơi phổ biến nhất. Nhiều nhà văn hoá có phòng hoặc góc dành cho cờ, sinh hoạt vào buổi tối hoặc sáng cuối tuần. Cách hỏi đơn giản nhất: đến trực tiếp, hỏi người trông coi hoặc ban quản lý xem có nhóm cờ tướng nào sinh hoạt không, vào giờ nào.
Công viên và những "điểm cờ" quen thuộc
Ở nhiều thành phố có những góc công viên, gốc cây, hiên nhà mà người chơi cờ tụ tập mỗi ngày. Đây chưa hẳn là câu lạc bộ theo nghĩa có tổ chức, nhưng thường có những người chơi lâu năm biết câu lạc bộ nào đang hoạt động gần đó. Đứng xem vài ván, chào hỏi lịch sự, rồi hỏi.
Câu lạc bộ hưu trí, hội người cao tuổi
Cờ tướng rất được yêu thích ở người lớn tuổi. Các hội, câu lạc bộ hưu trí thường có nhóm cờ sinh hoạt đều. Người trẻ muốn học cũng thường được chào đón — các bác các chú thường rất vui khi có người trẻ hỏi cờ.
Trường học và trường đại học
Nhiều trường có câu lạc bộ cờ do học sinh, sinh viên lập. Với học sinh, đây là lựa chọn gần và an toàn nhất. Xem thêm cờ tướng trong trường học.
Nơi làm việc
Công ty đông người đôi khi có nhóm cờ tướng giờ nghỉ trưa, có nơi còn tổ chức giải nội bộ. Nếu công ty chưa có, bạn có thể tự lập — xem câu lạc bộ cờ tướng ở công ty.
Nhóm cộng đồng trên mạng
Các nhóm yêu cờ tướng theo khu vực trên mạng xã hội thường đăng lịch sinh hoạt, lịch giải phong trào. Hãy tìm theo tên quận, huyện hoặc thành phố. Khi gặp mặt người lạ qua mạng, chọn nơi công cộng, và với trẻ em luôn có người lớn đi cùng.
Liên đoàn, hội cờ địa phương
Hội cờ hoặc bộ phận phụ trách môn cờ ở tỉnh, thành phố thường biết danh sách câu lạc bộ đang hoạt động và lịch giải trong năm.
Buổi đầu: quan sát gì
Đừng quyết định ngay. Hãy đến một hai buổi, chơi vài ván, và để ý:
Không khí
- Người cũ có chào hỏi, giới thiệu người mới không?
- Có tiếng cười, có trò chuyện sau ván, hay mọi người chỉ chơi im lặng rồi về?
- Người thua có được xem lại ván, giải thích, hay bị cười chê?
Không khí quyết định bạn có quay lại hay không, quan trọng không kém trình độ.
Trình độ
- Có người ngang trình độ bạn để chơi những ván giằng co không?
- Có vài người mạnh hơn để học hỏi không?
- Nếu toàn người quá mạnh hoặc quá yếu so với bạn, có thể chưa phù hợp.
Cách chơi
- Có dùng đồng hồ không, hay chơi tự do?
- Có luật chạm quân phải đi không?
- Có chơi tiền không? Câu lạc bộ tốt không chơi ăn tiền, và với trẻ em đây là điều kiện bắt buộc.
Môi trường
- Có khói thuốc không? Với trẻ em và nhiều người lớn, đây là điểm loại ngay.
- Chỗ ngồi, ánh sáng có đủ để chơi lâu không?
- Giờ sinh hoạt có phù hợp lịch của bạn không?
Những câu nên hỏi
- Sinh hoạt vào những ngày nào, giờ nào? Có cố định không?
- Có thu phí không, thu cho việc gì? Nhiều câu lạc bộ phong trào chỉ đóng góp nhỏ cho tiền điện, nước, dụng cụ.
- Có tổ chức giải nội bộ hay đi giải không?
- Người mới có được hướng dẫn không? Có ai sẵn lòng xem ván cho người mới?
- Có nhóm dành cho trẻ em không? Nếu có, ai phụ trách?
Cho trẻ em: thêm vài điều
- Luôn có người lớn quen biết đi cùng trong những buổi đầu.
- Ưu tiên câu lạc bộ có nhóm thiếu nhi riêng hoặc có người phụ trách trẻ em.
- Câu lạc bộ không khói thuốc, không chơi tiền, không nói tục.
- Trẻ chơi với người lớn học được nhiều, nhưng trẻ cũng cần bạn cùng lứa để vui.
Xem thêm các bài dành cho phụ huynh đồng hành.
Không tìm được câu lạc bộ phù hợp?
- Tự lập một nhóm nhỏ — ba bốn người là đủ bắt đầu. Xem lập câu lạc bộ cờ tướng ở khu phố.
- Chơi online để giữ nhịp chơi đều. Có thể chơi online với người thật hoặc chơi với máy, rồi hẹn gặp bạn cờ trực tiếp khi có dịp.
- Hỏi thầy dạy cờ hoặc lớp học — họ thường biết cộng đồng cờ trong khu vực.
Buổi đầu đến câu lạc bộ: vài mẹo nhỏ
- Đến sớm một chút, giới thiệu mình với người phụ trách.
- Nói rõ trình độ — mới biết luật hay đã chơi được vài năm — để được ghép đối thủ phù hợp.
- Xem người khác chơi trước khi chơi, để hiểu nếp sinh hoạt.
- Giữ phép lịch sự: không bình phẩm ván của người khác khi họ đang chơi, không nhắc nước.
- Hẹn buổi sau với một người cụ thể — có người chờ mình là lý do tốt để quay lại.
Xem tiếp một buổi sinh hoạt câu lạc bộ cờ tướng diễn ra thế nào.
Câu hỏi thường gặp
Người mới chỉ biết luật có nên vào câu lạc bộ không?
Nên. Phần lớn câu lạc bộ phong trào chào đón người mới. Chỉ cần nói rõ trình độ để được ghép với người phù hợp và được hướng dẫn thêm.
Câu lạc bộ cờ tướng có mất phí không?
Tuỳ nơi. Nhiều câu lạc bộ miễn phí hoặc chỉ đóng góp nhỏ để trả tiền chỗ, điện nước, dụng cụ. Hỏi trực tiếp khi đến.
Quán cờ vỉa hè có coi là câu lạc bộ không?
Không hẳn. Quán cờ là nơi chơi tự do, không có tổ chức. Nhưng đó là nơi tốt để gặp người yêu cờ và hỏi thông tin câu lạc bộ gần đó. Tránh những nơi chơi ăn tiền.
Trẻ em có nên sinh hoạt ở câu lạc bộ người lớn không?
Có thể, nếu có người lớn đi kèm và môi trường lành mạnh: không khói thuốc, không chơi tiền. Tốt nhất vẫn là câu lạc bộ có nhóm thiếu nhi.
Tham gia nhiều câu lạc bộ cùng lúc được không?
Được, nếu có thời gian. Nhưng gắn bó với một nơi thường giúp có bạn cờ đều đặn và tiến bộ rõ hơn.