Chọn lớp cờ tướng cho con không phải lúc nào cũng đúng ngay từ đầu. Có khi buổi học thử rất tốt, nhưng sau vài tháng con bắt đầu lề mề, không kể gì về lớp, hoặc chơi mãi không tiến bộ. Lúc đó phụ huynh thường băn khoăn: lỗi ở lớp, hay chỉ là con đang ở giai đoạn khó?
Bài này giúp bạn nhận ra tám dấu hiệu cho thấy lớp có thể chưa phù hợp, cách phân biệt với những khó khăn bình thường khi học cờ, và cách trao đổi với thầy trước khi quyết định đổi lớp.
Tám dấu hiệu nên để ý
1. Con ít được chơi cờ thật
Con kể rằng cả buổi chỉ ngồi nghe thầy giảng, hoặc chỉ làm bài tập trên giấy, rất ít được chơi với bạn. Cờ là môn học bằng cách chơi. Thiếu thời gian chơi, con khó tiến bộ và dễ chán.
2. Con luôn phải chơi với người chênh lệch nhiều
Con kể "hôm nào con cũng thua anh lớp trên" hoặc ngược lại "con thắng hết cả lớp". Nếu lớp không chia trình độ hợp lý, con không có đối thủ vừa sức để học hỏi.
3. Thầy thường chê trách hoặc so sánh
Con kể thầy hay nói "sao con dốt thế", "bạn kia học ít hơn mà giỏi hơn con". Cách góp ý như vậy làm trẻ mất tự tin và sợ đi học.
4. Không ai xem lại ván của con
Con chơi nhiều ván nhưng không bao giờ được giải thích vì sao thắng hay thua. Học viên chỉ chơi mà không được xem lại ván thường giậm chân tại chỗ.
5. Nội dung lặp lại mãi
Sau vài tháng, con vẫn học đúng những điều đã học từ đầu. Lớp không có lộ trình, hoặc không điều chỉnh nội dung theo tiến bộ của học viên.
6. Áp lực thành tích quá sớm
Lớp liên tục nhắc đến giải đấu, huy chương, thứ hạng ngay khi con mới học vài tháng. Trẻ nhỏ chịu áp lực thành tích dễ sợ thua và mất niềm vui chơi cờ.
7. Phụ huynh không được thông tin gì
Sau nhiều tháng, bạn không biết con đã học được gì, đang yếu ở đâu. Lớp không có cách nào để phụ huynh theo dõi tiến bộ.
8. Con sợ đi học, không chỉ lười
Lười đi học đôi khi là bình thường, nhất là sau một ngày dài. Nhưng nếu con tỏ ra sợ, khóc, đau bụng mỗi lần sắp đến giờ học cờ, đó là dấu hiệu cần tìm hiểu kỹ.
Phân biệt với khó khăn bình thường
Không phải lúc nào con chán hay không tiến bộ cũng là lỗi của lớp.
Giai đoạn "biết luật nhưng chưa biết chơi"
Khoảng tháng thứ hai đến thứ tư, nhiều trẻ gặp giai đoạn khó: đã nhớ luật nhưng chưa biết lập kế hoạch, thua nhiều và không hiểu vì sao. Đây là giai đoạn bình thường, lớp tốt vẫn có thể có học viên chán lúc này.
Con đang có quá nhiều hoạt động
Nếu lịch học của con kín tuần, con mệt với mọi thứ chứ không chỉ riêng cờ.
Tiến bộ không đi theo đường thẳng
Có những tuần con chơi rất tốt, rồi lại thua liên tục. Tiến bộ trong cờ thường đi theo từng bậc, có những giai đoạn đứng yên trước khi tiến lên.
Để phân biệt, hãy nhìn vào cách lớp dạy hơn là kết quả của con. Nếu lớp vẫn cho con chơi nhiều, có xem lại ván, thầy kiên nhẫn và có lộ trình, thì khó khăn có thể chỉ là giai đoạn. Nếu lớp có nhiều trong tám dấu hiệu trên, vấn đề có thể nằm ở lớp.
Trao đổi với thầy trước khi đổi
Trước khi quyết định đổi lớp, hãy nói chuyện với thầy. Nhiều vấn đề có thể giải quyết được:
- Nêu cụ thể điều bạn quan sát, ví dụ "con kể dạo này ít được chơi với bạn cùng trình độ", thay vì phàn nàn chung chung.
- Hỏi thầy nhận xét về con: con đang ở đâu, gặp khó khăn gì.
- Đề xuất điều chỉnh: chuyển nhóm, thêm thời gian xem lại ván, giảm áp lực thi đấu.
- Cho thêm vài tuần để xem có thay đổi không.
Thầy có tâm thường đón nhận góp ý và điều chỉnh. Nếu sau khi trao đổi mọi thứ vẫn không thay đổi, lúc đó đổi lớp là hợp lý.
Một cách tự kiểm tra đơn giản ở nhà
Nếu chưa chắc, hãy thử một việc nhỏ trong hai tuần: sau mỗi buổi học, hỏi con đúng một câu "Hôm nay con học được gì mới?". Ghi lại câu trả lời của con.
- Nếu con kể được điều cụ thể như "con học cách dùng Pháo chiếu kết hợp với Xe", "thầy xem lại ván con bị ăn Mã", lớp đang dạy có nội dung.
- Nếu con thường trả lời "không có gì", "chỉ chơi thôi", hoặc không nhớ gì, đó là thông tin đáng để đem ra trao đổi với thầy.
Cách kiểm tra này không đánh giá con, mà giúp bạn thấy rõ hơn những gì diễn ra trong lớp.
Khi đã quyết định đổi lớp
- Giải thích với con một cách tích cực: "Mình thử một lớp mới để con có thêm bạn chơi cùng trình độ", tránh nói xấu lớp cũ.
- Đi học thử lớp mới với những tiêu chí trong bài cách chọn lớp cờ tướng.
- Cho con thời gian làm quen, đừng kỳ vọng tiến bộ ngay trong vài tuần đầu.
Câu hỏi thường gặp
Con học bao lâu mà chưa tiến bộ thì nên lo?
Không có mốc cứng. Thay vì đếm tháng, hãy xem con có học được điều mới không: nhớ thêm luật, biết thêm một thế chiếu bí, bớt để quân bị ăn miễn phí. Nếu sau vài tháng con không có bất kỳ thay đổi nào như vậy, nên trao đổi với thầy.
Đổi lớp nhiều lần có ảnh hưởng đến con không?
Đổi lớp quá thường xuyên khiến con khó ổn định và khó gắn bó. Hãy đổi khi thật sự cần, sau khi đã trao đổi với thầy và cho lớp cơ hội điều chỉnh.
Con thích thầy nhưng không tiến bộ, có nên đổi không?
Con thích đi học đã là một điều rất quý. Có thể giữ lớp hiện tại và bổ sung thêm cách luyện tập khác như chơi nhiều hơn ở nhà, chơi với máy hoặc thêm vài buổi kèm riêng để sửa điểm yếu cụ thể.
Làm sao biết thầy có chê trách con hay con kể quá lên?
Hãy xin phép quan sát một buổi học, hoặc hỏi phụ huynh khác có con học cùng lớp. Trẻ đôi khi kể theo cảm xúc, nên cần thêm thông tin trước khi kết luận.
